شماره ۲۰۰۰ | ۱۳۹۹ پنج شنبه ۵ تير
صفحه را ببند
بحران کرونا و تأثیر آن بر اعتماد عمومی به نظام سلامت

رضا تویسرکان‌منش کارشناس حوزه سلامت ‏

پدیدار شدن ویروس کرونای جدید و بروز بیماری کووید-۱۹ همه موازنه‌های بهداشتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی دنیا را برهم زد. بی‌‏شک آثار و نتایج این بلای عالمگیر تا سال‌ها با ما خواهد بود و منجر به تغییرات بنیادین در روابط اداری، تجاری و انسانی خواهد شد. بر ‏اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت، نظام سلامت در برگیرنده مجموعه افراد، سازمان‌ها و منابعی است که هدف اولیه آنها ارتقا، ‏حفظ و بازیابی سلامت است. این بخش دربرگیرنده‌ وزارتخانه‌های دولتی، بیمارستان‌ها و سایر خدمات سلامت، بیمه‌های سلامت، ‏سازمان‌های داوطلب و خصوصی فعال در زمینه‌ سلامت و همچنین شرکت‌های داروسازی و تجارت دارویی است. اینها باید با هم کار ‏کنند تا کالایی به اسم سلامت تولید کنند.
کالای سلامت در همه‌جای دنیا منحصربه‌فرد و کالایی عمومی و راهبردی است. اگر به ‏تعریف سلامت از نظر سازمان بهداشت جهانی نگاه کنید: برخورداری از رفاه کامل جسمی، روانی، اجتماعی و نه فقط فقدان بیماری یا ‏نقص عضو، به جامعیت و مرجعیت نظام سلامت در زندگی بشر پی می‌برید.
تأثیرپذیری‌ نظام سلامت از نظامات بیرونی خیلی زیاد است. ‏اگر خودرو خوب تولید نشود و هوا آلوده شود، شهرسازی و راهسازی درست نباشد، فرهنگسازی و تغذیه مردم درست نباشد، معضلات ‏اقتصادی، فقر و اعتیاد زیاد شود، همه اینها باعث شیوع بیماری می‌شود و بار آن روی دوش نظام سلامت است. بنابراین از عهده ‏سازمانی مثل وزارت بهداشت ایران یا هر کشور دیگری خارج است که به تنهایی آن را مدیریت کند. نظام سلامت برای ایفای موثر تعهدات ‏خود نیاز به جلب اعتماد و همدلی همگانی دارد و نکته کلیدی که موجب تغییر رفتار مردم و مشارکت در خودمراقبتی و ارتقای سلامت ‏و پیشگیری از بیماری‌ها می‌شود اعتماد عمومی به همه اجزای نظام سلامت از جمله کارکنان بهداشتی- درمانی و به‌ویژه
پزشکان است.‏
ارایه آمارهای نادرست و تعویض مکرر توصیه‌ها در بیماری کووید-۱۹ از سوی سازمان‌های ملی و بین‌المللی متولی سیاست‌گذاری سلامت، ‏اعتماد به نهادهای سیاسی متولی سلامت ازجمله سازمان بهداشت جهانی را متزلزل کرد، ولی در این میان جالب توجه است که به نظر ‏می‌رسد این بحران، اعتماد عمومی به کارکنان بهداشتی- درمانی را در همه کشورها افزایش داده است. در سال‌های اخیر  با هجمه برخی رسانه‌ها  علیه بخش درمان کشور و به‌خصوص پزشکان آغاز شده که به‌تدریج درحال تخریب رابطه ‏پزشک- بیمار و سلب اعتماد به این گروه مرجع جامعه است. برنامه‌های هجو و هزل فراوان با مضمون به سخره گرفتن پزشکان و کادر ‏درمان به همراه اخبار نادرست درباره حقوق‌های نجومی و فرار مالیاتی تخیلی، تصویری غیرانسانی و کاسب‌کارانه از حرفه پزشکی ‏ارایه داده که نتیجه آن در پندار، گفتار و کردار مراجعان به مراکز درمانی کاملاً مشهود است. ‏
فداکاری و جانفشانی کادر درمان در مبارزه با بیماری کووید-۱۹ که با حداقل امکانات و حداکثر توان به مقابله با این ویروس ناشناخته ‏و کشنده رفتند و در این راه صدها شهید خدمت تقدیم کردند، افکار عمومی در ایران و جهان را تنظیم مجدد کرد و سبب شد که حتی ‏منتقدان نشانه‌دار، در قبال این همه ایثار سر تعظیم فرود آورند و لااقل موقتاً دست از تخریب بردارند و سکوت کنند. نگارنده معتقد است از فرصت به دست آمده باید به نفع سلامت مردم استفاده و این شور و احساس به وجود آمده را به سمت ایجاد یک رابطه ‏حرفه‌ای سالم و پایدار بین نظام سلامت و جامعه هدایت کرد، زیرا نه‌تنها به نظر می‌رسد تا مدت‌ها باید با ویروس کرونا زندگی ‏کنیم بلکه بیم ظهور بیماری‌های نوپدید واگیردار نیاز به اعتماد به یک نظام سلامت قابل اتکا را دوچندان کرده است. به قول سعدی ‏شیرازی:  ‏
چو به بودی طبیب از خود میازار
که بیماری توان بودن دگر بار
منه بر روشنایی دل به یک بار
چراغ از بهر تاریکی نگه‌دار

دیدگاه‌های دیگران

پ
پرستار |