شماره ۲۰۱۸ | ۱۳۹۹ پنج شنبه ۲۶ تير
صفحه را ببند
آشپزی اقوام

نان جزغاله
فرهنگ غذا: در روزگاران گذشته که روغن‌های نباتی و کارخانه‌ای وجود نداشت بسیاری از مردم در شهر و روستاها از روغن زرد حیوانی و دنبه برای پخت‌وپز استفاده می‌کردند. معمولا قشر متوسط بیشتر از روغن دنبه آب‌کرده به علت ارزان‌بودن استفاده می‌کردند. ماحصل آب‌کردن چربی گوسفندی یا دنبه تفاله‌ای است که به آن جزغاله می‌گویند. از جزغاله در پخت برخی غذاها و البته نان‌ها بسیار استفاده می‌شده است. مردم قبل از رواج نانوایی‌ها خودشان نان جزغاله‌ای طبخ می‌کردند که معمولا از خمیر فطیر برای این کار استفاده می‌شده ولی اندکی بعد از گسترش نانوایی جزغاله را به نانوایی می‌سپردند تا نان جزغاله بپزد. نان جزغاله بیشتر در خراسان، سمنان، ترکمن صحرا، استان مرکزی و لرستان تهیه می‌شده است، اما هنوز خیلی از افراد نان جزغاله را به‌ عنوان نان خراسانی می‌شناسند. نان جزغاله براساس مواد مخلوط در آن و البته نوع خمیر و محل تهیه آن اسامی مختلفی دارد.

انواع نان جزغاله در نواحی مختلف ایران
نان سِرموکی: سرموک گیاهی شبیه سبزی تره است که در بیشتر مناطق ایران می‌روید اما بیشتر در گناباد خراسان رشد می‌کند. از سرموک به همراه گوشت قلیه‌شده و جزغاله نان خوشمزه‌ای به نام نان سرموکی تهیه می‌کنند.
نان سبزی‌دار شاندیزی:در شاندیز از توابع مشهد در خراسان انواع نان سبزی‌دار همانند نان سورون، نان سرشک، نان دردی و نان ملر تهیه می‌شود که گاهی اوقات به مواد سبزی آن جزغاله نیز اضافه می‌کنند.
قاورت مچلی چورک: یک نوع نان محلی ترکمنی است که با جزغاله به همراه پیاز خردشده و ادویه‌جات تهیه می‌شود. معمولا برای تهیه این نان از خمیر فطیر استفاده می‌کنند و مواد جزغاله‌ای را لای نان ریخته و خمیر را به صورت مارپیچ می‌پیچند و صاف می‌کنند.
چِسکین فطیره: در برخی نواحی سمنان به تفاله دنبه یا همان جزغاله چسکی یا چسکین می‌گویند و از نان نوعی فطیر با نام چسکین فطیره تهیه می‌کنند. این فطیر معمولا با آخرین خمیر ته پاتیل که نزدیک‌ترش شدن است، پخته می‌شود.
لامین لاوو: لامین لاوو به معنای لا به لا است. در مهدیشهر یا سنگسر سمنان دو نوع نان با جزغاله تهیه می‌شود. بانوان سنگسری از قدیم به مهارت در پخت نان بسیار شهرت داشتند. لامین لاوو نوعی نان جزغاله است که مواد جزغاله‌ای به همراه آرشه (پنیر تفت داده شده سنگسری) را لای خمیر می‌ریزند و به صورت لوله‌ای می‌پیچند و دوباره از کنار آن چونه می‌گیرند. نان پیازی نیز نوعی نان جزغاله‌ای است که در تهیه آن از جزغاله و پیاز و آرشه استفاده می‌کنند.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهد شد.

تعداد بازدید :  238